ادهم عزلتى خلخالى
پيشگفتار و مقدمه 35
رسائل فارسى ادهم خلخالى ( فارسى )
فهرست مطالب رسائل فارسى 1 - لوازم الدّين ، شرح باب حادى عشر مصباح المتهجّد علّامهء حلّى مقدّمه . لوازم الدّين به تحرير ادهم خلخالى . در آغاز آن به ثناء و ستايش حضرت بارى تعالى و بيان صفات ثبوتيّه و صفات سلبيّه و حكمت و رحمت او و اصول اعتقادات پنجگانهء توحيد و عدل و نبوت و امامت و معاد و فروع دين از نماز و روزه و حج و جهاد و تكليف عباد به احكام الهى ، و صلوات و سلام بر سيّد المرسلين و ائمّهء طاهرين پرداخته است . آيا در اعتقاد به اصول دين علم قطعى لازم است يا لازم نيست ؟ بعضى گفتهاند كه به سبب ترك نظر و استدلال ، عوام اهل اسلام آثم و عاصى و ضعيف ايمانند ، نه كافر و بىايمان و سزاوار عذاب مخلّد ، با ذكر دلايلى كه گفتهاند ؛ و اعتقاد علماى اماميّه آن است كه علم قطعى در اصول دين واجب و لازم است ، با آوردن ده نمونه از ادلّه و براهين آنان براى اثبات مطلوب . بنابراين بود كه اراده نموده است فقير حقير ادهم واعظ عزلتى خلخالى باب يازدهم از ابواب كتاب مصباح المتهجّد علّامهء حلّى را ترجمه نمايم تا اكثر عوام انام و اطفال در دبستانها بخوانند و پارهاى از عبارات آن را تفصيلى و توضيحى داده است ، و اين در تاريخ هجرت به سال يك هزار و سى و هفت بود در بلدهء طيّبهء تبريز به حسب استدعاى جمعى ، و اين نسخه مسمّى به نام لوازم الدّين در علم كلام سمت ترجمه و تحرير يافت . اصل رساله در يك مقدّمه و چند فصل است . مقدّمه در بيان چند اصطلاح ، مانند واجب و دليل و اقسام آن و تعلّم مسائل اصول دين . 2 فصل اوّل در بيان اثبات وجود حضرت واجب تعالى . 8 فصل دوم در بيان صفات ثبوتى جمالى حضرت بارى تعالى ، قادر مختار ، عالم ، فاعل مختار ، حىّ و مريد و كاره و مدرك و قديم ازلى و متكلم و صاحب كلام و صادق . 10 فصل سوم در بيان صفات سلبى جلالى حضرت بىچون ، كه مركّب نيست و جسم نيست و جوهر نيست و حلول و بودن در جهتى بر او روا نيست و از لذّت و